W Polsce przedsiębiorcy mają do wyboru różne źródła finansowania działalności. Optymalna metoda pozyskiwania kapitału zależy w dużej mierze od etapu rozwoju przedsiębiorstwa, który wiąże się ze stażem firmy na rynku, poziomem przychodów oraz zakresem wymaganych formalności. W tym artykule przedstawiamy popularne źródła finansowania przedsiębiorstw, a następnie wskazujemy rozwiązania, które mogą najlepiej odpowiadać potrzebom firm na czterech głównych etapach ich rozwoju.
Metody finansowania dostępne dla firm
Zacznijmy od metod finansowania, z których na różnych etapach rozwoju mogą korzystać osoby prowadzące startup, jednoosobową działalność gospodarczą lub spółkę kapitałową.
Popularne metody finansowania przedsiębiorstw:
- Finansowanie własne – może pochodzić z wkładów właścicieli przedsiębiorstwa, sprzedaży aktywów lub wypracowanych zysków. Pozwala finansować działalność bez korzystania z kapitału zewnętrznego i zachować kontrolę nad przedsięwzięciem.
- Finansowanie z banku – obejmuje m.in. kredyty inwestycyjne i linie kredytowe. Warunki oraz wymagania związane z uzyskaniem finansowania zależą od konkretnej oferty i sytuacji przedsiębiorstwa.
- Pożyczki pozabankowe dla firm – udzielane są poza sektorem bankowym i mogą być zabezpieczone nieruchomością. Zakres formalności oraz warunki uzyskania finansowania zależą od oferty konkretnej instytucji.
- Faktoring – polega na sprzedaży należności w zamian za wcześniejszy dostęp do środków. Może pomóc w poprawie płynności finansowej i ograniczeniu skutków zatorów płatniczych, choć nie zawsze będzie odpowiednim rozwiązaniem do finansowania większych inwestycji.
- Finansowanie kapitałowe – obejmuje m.in. wsparcie prywatnych inwestorów, takich jak aniołowie biznesu, fundusze private equity, a w przypadku spółek kapitałowych także emisję akcji lub sprzedaż udziałów. Pozwala pozyskać kapitał, ale może wiązać się z częściowym ograniczeniem samodzielności właścicieli w podejmowaniu decyzji.
- Finansowanie społecznościowe – przede wszystkim crowdfunding, w ramach którego społeczność zgromadzona wokół projektu przekazuje środki w zamian za określone nagrody, produkty lub inne korzyści przewidziane przez organizatora zbiórki.
- Dotacje i inne formy wsparcia publicznego – obejmują różne programy finansowania przeznaczone na konkretne cele. Ich uzyskanie może wiązać się z dodatkowymi wymogami formalnymi oraz koniecznością oczekiwania na ocenę wniosku i wypłatę środków.
Optymalne metody finansowania na różnych etapach działalności
W pewnym uproszczeniu rozwój przedsiębiorstwa można podzielić na cztery etapy – etap pomysłu, etap rozpoczęcia działalności, fazę wzrostu oraz fazę dojrzałości. Każdy z nich wiąże się z innymi potrzebami firmy i możliwościami pozyskiwania kapitału. Które formy finansowania mogą najlepiej odpowiadać przedsiębiorstwu na poszczególnych etapach rozwoju?
1. Etap pomysłu
Na etapie pomysłu przedsiębiorca dopiero przygotowuje się do uruchomienia działalności, dlatego firma nie ma jeszcze historii finansowej ani regularnych przychodów. Pierwszym źródłem kapitału często są więc środki własne, np. oszczędności lub pieniądze uzyskane ze sprzedaży prywatnych aktywów.
W zależności od charakteru projektu można również rozważyć crowdfunding, wsparcie aniołów biznesu albo dotacje i inne programy publiczne przeznaczone dla nowych przedsięwzięć. Inną możliwością jest finansowanie pozabankowe. Balt Credit udostępnia je przedsiębiorcom już od pierwszego dnia prowadzenia działalności pod warunkiem posiadania nieruchomości, która może stanowić zabezpieczenie pożyczki.
2. Początkowy etap działalności
Na tym etapie firma funkcjonuje już na rynku, zdobywa pierwszych klientów i zaczyna generować przychody. Potrzeby finansowe zmieniają się więc w porównaniu z fazą pomysłu – kapitał może być potrzebny m.in. na bieżące wydatki, poprawę płynności, zwiększenie skali działalności lub pierwsze większe inwestycje.
Jeżeli problemem są długie terminy płatności ze strony kontrahentów, jednym z rozwiązań może być faktoring. Przy planach rozwojowych przedsiębiorca może natomiast rozważyć pozyskanie inwestora, finansowanie społecznościowe albo pożyczkę pozabankową. Wybór konkretnego rozwiązania powinien zależeć od celu finansowania, sytuacji firmy i warunków danej oferty.
3. Faza wzrostu i skalowania biznesu
Na etapie wzrostu firma ma już klientów i przychody, ale potrzebuje dodatkowego kapitału, aby zwiększyć skalę działalności. Środki mogą być potrzebne m.in. na zatrudnienie nowych pracowników, zakup sprzętu, rozwój sprzedaży, wejście na nowe rynki lub zwiększenie mocy operacyjnych.
W zależności od celu przedsiębiorca może rozważyć różne źródła finansowania. Faktoring może wspierać bieżącą płynność, natomiast przy większych inwestycjach rozwiązaniem może być finansowanie kapitałowe, dotacja lub pożyczka pozabankowa. W przypadku Balt Credit wysokość finansowania może wynosić do 60% wartości nieruchomości, dlatego rozwiązanie może odpowiadać firmom planującym większe inwestycje i dysponującym nieruchomością, która może stanowić zabezpieczenie.
4. Etap dojrzałości przedsiębiorstwa
Dojrzała firma ma już ugruntowaną pozycję, stabilniejszą strukturę działalności i większe doświadczenie rynkowe. Dodatkowy kapitał może być potrzebny nie tyle do zwiększania podstawowej skali działalności, ile do realizacji nowych kierunków rozwoju – np. przejęcia innego przedsiębiorstwa, rozszerzenia oferty, wejścia na kolejny rynek lub dużej inwestycji.
Takie przedsiębiorstwa mają zwykle do wyboru kilka źródeł finansowania, w zależności od swojej sytuacji i planowanego przedsięwzięcia. Mogą korzystać zarówno z finansowania bankowego i pozabankowego, jak i finansowania kapitałowego, a duże spółki również z emisji akcji.
Historia każdego przedsiębiorstwa wygląda inaczej, dlatego wybór odpowiedniego źródła finansowania powinien uwzględniać nie tylko fazę rozwoju firmy, ale przede wszystkim cel pozyskania kapitału, warunki oferty i możliwości spłaty zobowiązania.